Zorgstandaarden aangeboden aan Zorginstituut - LVVP autoriseert ze niet

De diverse zorgstandaarden en generieke modules die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld binnen het Netwerk Kwaliteits­ontwikkeling GGz (NKO) zijn op 18 juni 2018 aangeboden bij het register van Zorginstituut Nederland. Het LVVP-bestuur ziet twee belangrijke redenen om de zorgstandaarden en generieke modules niet te autoriseren.


Voordat de zorgstandaarden en generieke modules daadwerkelijk worden opgenomen in het register, beoordeelt Zorginstituut Nederland of ze voldoen aan de voorwaarden van het toetsingskader (zie www.zorginzicht.nl). De doorlooptijd voor deze beoordeling kan per standaard verschillen. Eventueel neemt het Zorginstituut contact op met organisaties voor verheldering of toelichting op mogelijke bezwaren die zij hebben geuit in de autorisatiefase.

LVVP-bestuur autoriseert niet

Zoals we al vaker hebben bericht, besloot het LVVP-bestuur al tijdens de ontwikkelfase van de zorgstandaarden en generieke modules om af te zien van autorisatie. We hebben het NKO onlangs te kennen gegeven daar twee belangrijke redenen voor te hebben:

  1. Er is onvoldoende handelingsruimte voor de zorgprofessional om zorg te leveren vanuit expertise, opgebouwd door erkende scholing, deskundigheid en werkervaring.
  2. Er ontbreken spelregels voor het hanteren van zorgstandaarden door zorgaanbieders, cliënten en zorgverzekeraars

1. Onvoldoende handelingsruimte

Zorgstandaarden en generieke modules beschrijven vanuit het perspectief van patiënten en naasten wat onder goed professioneel handelen (goede zorg) wordt verstaan. De meest actuele kennis vormt hierbij het uitgangspunt. Het gaat over kennis gebaseerd op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek (evidence-based), maar ook over praktijkkennis (practice-based) en de voorkeuren van patiënten en naasten (experience-based).

Daarbij wordt nadrukkelijk gesteld dat zorgstandaarden geen wetten of dwingende voorschriften zijn die tot standaardzorg zouden leiden. Het zijn praktijkgerichte documenten die de basis vormen voor matched care en gepersonaliseerde zorg. In de dagelijkse praktijk bieden zij zowel zorgverleners als patiënten en naasten houvast.

Het werken volgens zorgstandaarden is dus geen doel op zich. Vaak is een patiëntenpopulatie daarvoor te divers. De combinatie van factoren die tot ziekte hebben geleid en de sociale context waarin de aandoening zich voordoet, zijn voor iedere patiënt uniek. Daarnaast heeft iedere patiënt unieke behoeften om regie te voeren over zijn of haar herstel en leven. Zorgprofessionals ondersteunen dit proces vanuit hun specifieke expertise en de kennis die een zorgstandaard hen biedt.

De LVVP signaleert dat in sommige zorgstandaarden vanwege de samenstelling van de expertisegroepen een te eenzijdige nadruk wordt gelegd op een bepaalde therapievorm. Hiermee wordt de handelingsruimte voor de professional beperkt en wordt bijvoorbeeld de inhoud van de generieke module psychotherapie in feite buiten werking gesteld.

 

Om deze reden ziet de LVVP graag onderstaande tekst opgenomen in de zorgstandaarden:

“Mede op basis van de zorgstandaard bepalen de patiënt (en diens naasten) en de zorgverlener, ieder met hun eigen expertise, samen wat de gewenste uitkomsten van zorg zijn en welke behandel- en ondersteuningsopties daarbij passend zijn. Dit betekent dat daar waar in een standaard een voorkeursbehandeling wordt beschreven, er ook de professionele ruimte moet zijn voor een andere passende behandeling en begeleiding. Daarom kan een professional beargumenteerd behandelingen en interventies inzetten, anders dan beschreven in de voorliggende standaard. Deze interventies en behandelingen zijn in de uitvoeringspraktijk ontwikkeld en beproefd vanuit vooraanstaande wetenschappelijke stromingen in de psychologie en psychiatrie. Het handelen van een professional sluit aan op het medisch-psychiatrisch, het psychodynamisch, het humanistisch, het cognitief-gedragstherapeutisch of het systemisch referentiekader.”

 

2. Het ontbreken van spelregels voor het hanteren van zorgstandaarden

Steeds vaker horen wij ‘comply or explain’ - leef na of leg uit - maar de impact van een dergelijke stellingname wordt onvoldoende doordacht. De LVVP hecht er dan ook veel waarde aan dat er goede afspraken worden gemaakt met zorgverzekeraars over het hanteren van zorgstandaarden, om onder meer te voorkomen dat afwijken van de zorgstandaard administratief te zwaar wordt opgetuigd of anderszins wordt afgerekend. Middels afspraken, ook wel spelregels genoemd, willen wij gezamenlijk waarborgen dat standaarden gebruikt worden waarvoor ze bedoeld zijn en oneigenlijk gebruik, zoals procesmatige verantwoording en overmatige controle, wordt voorkomen. Iets soortgelijks hebben we destijds ook gedaan met de zorgvraagzwaarte-indicator, wat heeft geleid tot een uniforme maatregel voor verzekeraars. Wij constateren dat dit heeft geleid tot duidelijkheid voor iedereen. Het bestuur heeft dan ook besloten om autorisatie aan te houden zolang er geen spelregels zijn vastgesteld en de handelingsruimte voor de professional onvoldoende gewaarborgd is.

 

Wordt vervolgd!