Over de LVVP

De Mededingingswet, onderzoek en mogelijkheden

De Mededingingswet, onderzoek en mogelijkheden

04-02-2016 Print

Vanaf medio 2015 lopen er verschillende onderzoeken die tot doel hebben houvast en duidelijkheid te bieden aan zorgaanbieders en zorgverzekeraars bij het vormgeven van afspraken die niet in strijd zijn met de Mededingingswet. Het gaat enerzijds om het onderzoeken van de problemen die (kunnen) optreden bij samenwerkingsverbanden met de Mededingingswet en anderzijds om een algemeen kader waarbinnen de ACM haar concrete individuele beoordeling kan maken om, met behoud van haar beoordelingsvrijheid en in overeenstemming met het nationale en Europese mededingingsrechtelijke kader, haar bevoegdheden uit te oefenen.

De onderzoeken zijn het gevolg van verscheidene initiatieven zoals de brief ‘Kwaliteit loont’ van de minister van juni 2015 en door de brief van de verenigde eerstelijnsorganisaties (VELO), waaronder de LVVP als een van de medeoprichters.

ACM-beleid inmiddels aangepast

Inmiddels heeft de ACM haar beleid al enigszins aangepast (zie Uitgangspunten). De ACM geeft in haar nieuwe beleid meer speelruimte alvorens procedures te beginnen en/of boetes uit te delen. Een belangrijk uitgangspunt vormt het beginsel dat  de ACM pas ingrijpt als afstemming schadelijk is voor patiënten en/of verzekerden. Als de ACM signalen ontvangt dat mogelijk sprake is van nadelige samenwerking en/of afspraken tussen zorgaanbieders of zorgverzekeraars, dan kan ACM dat probleem nader onderzoeken op mogelijke strijdigheid met de mededingingsregels. Het zorgstelsel en de Mededingingswet gaan er namelijk vanuit dat de vrijheid van handelen van zorgaanbieders, zorgverzekeraars, patiënten en verzekerden er voor zorgt dat zij elkaar scherp houden. Hierbij past volgens ACM vertrouwen in betrokken partijen. Dit veronderstelt wel dat de samenwerking niet heimelijk plaatsvindt. Zolang zorgaanbieders, patiënten (of hun vertegenwoordigers) en zorgverzekeraars er gezamenlijk uitkomen, is er voor ACM geen aanleiding om aan te nemen dat een samenwerking schadelijk uitpakt en zal de ACM dus terughoudend zijn met ingrijpen en eerst een waarschuwing afgeven en in dat kader allereerst het gesprek met partijen aangaan. .

De LVVP is te spreken over de uitgangspunten.  ACM zal nu eerst een waarschuwing afgeven en pas daarna eventueel een boete. De wet verandert niet, maar wel de wijze waarop de ACM er mee omgaat. De angst in de sector neemt daardoor af. De LVVP is benieuwd wat voor ontwikkelingen er gaan plaatsvinden. Voorheen was er wel een wet en een zeer uitgebreide richtsnoer, maar nog nauwelijks jurisprudentie. De ACM wilde vooraf wel praten maar geen officiële standpunten afgeven. Dit zorgde voor veel onduidelijkheid en angst. 

 

De LVVP spreekt met SEO Economisch Onderzoek.

De LVVP is onlangs benaderd door SEO Economisch Onderzoek om te spreken over de Mededingingswet en eerstelijnszorg. SEO doet in opdracht van de minister onderzoek naar de problemen die (kunnen) optreden bij samenwerkingsverbanden met de Mededingingswet, met het oog op mogelijke oplossingen en aanbevelingen voor de vormgeving van samenwerking en aanpassing van wet- en regelgeving.

De LVVP heeft SEO ingelicht over de verschillende horizontale en verticale samenwerkingsvormen die er bestaan onder haar leden en de kosten- en vooral ook zorginhoudelijke overwegingen die eraan ten grondslag liggen. Daarbij hoort ook dat ze een gesprekspartner voor zorgverzekeraars vormen, al of niet op hun verzoek, en andere collega’s in de ggz. Tevens heeft de LVVP nadrukkelijk de omstandigheden en problemen toegelicht die men ondervindt en initiatiefnemers noopt tot voorzichtigheid. Op een vraag of er voorbeelden te noemen waren van samenwerkingsverbanden die vanwege de Mededingingswet nìet plaatsgevonden hebben moest ontkennend geantwoord worden. Deze samenwerkingsverbanden zijn immers nooit van de grond gekomen, gelet op de vergaande financiële en juridische  gevolgen (denk aan een boete, kosten rechtsbijstand etc.).

In het gesprek heeft de LVVP aan de onderzoekers ook haar zienswijze meegegeven over de, naar de mening van de LVVP, verstorende concurrentievervalsende initiatieven, die onder het mom van innovatie wel getolereerd worden; ‘nieuwe’ keurmerken die in de markt worden gezet en door zorgverzekeraars worden omarmd; de onevenwichtigheid in het stelsel i.c. het ontbreken van ‘countervailing power’; de naar onze mening enigszins falende rol van de toezichthouder (NZa) en de gevoelens van onmacht bij de achterban.

Wat betreft het goedkeuren van experimenten onder de Beleidsregel Innovatie heeft de LVVP aangegeven dat zij sterk de indruk heeft dat deze enerzijds de markt kunnen verstoren, terwijl gelijkende reguliere situaties – maar dan zonder toestemming van een zorgverzekeraar – worden bestraft.  Een kromme situatie, aldus de LVVP.

 

De LVVP spreekt ook met de ACM zelf

Ook met de ACM zelf is gesproken. In dit gesprek is naast het voorgaande met name gesproken over het ontbreken van de ‘countervailing power’ en de directe gevolgen die dit heeft.

Ingebracht is dat zorgverzekeraars wel bereid zijn om over zorginhoudelijke onderwerpen te praten met de LVVP, maar over tarieven en over een significante bijstelling van hun voorwaarden niet; daarover wordt nooit onderhandeld. Flagrant is in dit verband dat onderzoek leert dat de zorgverzekeraars voor hun contractering een kleine 200 verschillende voorwaarden stellen voor de generalistische basis ggz en kleine 300 voor de gespecialiseerde ggz.

Wat dit laatste betreft heeft de LVVP erop gewezen dat nu het (model) Kwaliteitsstatuut als veldnorm is vastgesteld en de toegang tot de verzekerde zorg gaat vormen vanaf 1 januari 2017 er hier bovenop niet nog eens meer eisen gesteld moeten gaan worden door zorgverzekeraars, zoals ook het ministerie heeft verwoord. Dat biedt volgens de LVVP perspectief voor de toekomst en de garantie die ons eigen kwaliteitsbeleid al jarenlang biedt.

Overigens allemaal redenen voor de LVVP om op basis van ons kwaliteitsbeleid onze eigen leveringsvoorwaarden te presenteren en met het oog op het inkoopbeleid 2017 in te brengen bij zorgverzekeraars. De ACM vond dit, mede in het kader van het vormen van tegenmacht en transparantie een goede zet van de LVVP. Zorgverzekeraars hebben hier verschillend op gereageerd. In de komende nieuwsbrieven hierover meer.

Wat betreft de vergoedingen en tarieven en het ontbreken van ‘countervailing power’, stelde de LVVP dat het opvallend is dat de door de zorgverzekeraars gehanteerde tarieven nagenoeg allemaal tenderen naar hetzelfde bedrag. Dat geldt dan weer niet voor de gehanteerde ‘marktconforme tarieven’, de samenstelling daarvan blijft ongewis. Op vragen van de LVVP hierover aan de NZa, bleef ook die in het vage. Los hiervan biedt de Mededingingswet volgens de ACM wellicht wel ruimte om scherper aan de wind te zeilen. Voor de LVVP reden om in vervolg op haar leveringsvoorwaarden waarin ze immers een opslag van 10% op grond van haar kwaliteitsbeleid bovenop het door de zorgverzekeraars gehanteerde tarief claimt zich nog meer dan voorheen te richten op de inventarisatie en presentatie van argumenten en factoren in de bedrijfsvoering van vrijgevestigden die een reële prijs rechtvaardigen.

Ook interessant

Het kwaliteitsstatuut: de laatste stand van zaken

Deze week ontvingen we recente cijfers van MediQuest over het aantal ingediende en goedgekeurde kwaliteitsstatuten in de vrijgevestigde ggz. De ...

Lees meer

Wijziging van privé-adresgegevens in uw goedgekeurde kwaliteitsstatuut

Inmiddels hebben alle ggz-aanbieders met een reeds goedgekeurd kwaliteitsstatuutdezee-mail ontvangen van MediQuest, met daarin informatie over de publicatie ervan op ...

Lees meer