Over de LVVP

Persbericht – LVVP luidt opnieuw noodklok over contractering jeugd-ggz door gemeenten

Persbericht – LVVP luidt opnieuw noodklok over contractering jeugd-ggz door gemeenten

17-02-2021 Print

Nederlandse gemeenten moeten dit jaar een nieuwe aanbesteding in de jeugd-ggz uitvoeren. Ons bereiken in toenemende mate signalen dat deze aanbestedingen er vooral op gericht zijn om de financiën onder controle te krijgen – veel gemeenten kampen immers met grote tekorten – en dat er geen oog is voor de kwaliteit en een passend aanbod en dat het aanbod aan ambulante (gespecialiseerde) jeugd-ggz in de vrije vestiging nu helemaal verloren dreigt te gaan. Een enorm gemis, ook en vooral voor de patiënten en hun ouders die niet meer de hulp krijgen zie ze nodig hebben.

Toenemende bestuurlijke drukte
Wij zijn nu inmiddels 6 jaar verder met de Jeugdwet en wij constateren een toenemende bestuurlijke drukte op regionaal en gemeentelijk niveau; zo ook op management- en coördinerend vlak, gepaard gaande aan legio adviestrajecten, kostprijs- en evaluatieonderzoeken en aanbestedingsprocedures door hieraan goedverdienende externe adviesbureaus. Wat zijn veelal de uitkomsten? Het kan beter en de zorgverleners moeten het anders doen (sic!). En wat is het effect? Een lamgeslagen uitvoering die gebukt gaat onder al dan niet verkapte bezuinigingsoperaties, bovenop de 25% korting bij de decentralisatie eind 2014. Soms wordt er landelijk onder bezwerende woorden wat geld bijgestopt om de lekke band te plakken. De band wordt echter nooit vernieuwd.

Administratief labyrint
Veel vrijgevestigde praktijken met jarenlange ervaring en expertise zijn gestopt. Een belangrijke reden voor vrijgevestigde praktijken voor jeugd-ggz om te stoppen, is de enorm toegenomen administratieve last. Een complicerende factor is dat het nu in elke gemeente anders gaat – een van de (gewenste?) voortvloeisels uit de Jeugdwet die in 2015 van kracht werd. Behandelaars hebben vaak contracten met meerdere gemeenten (vaak meer dan 10 contracten!), met verschillende eisen, verschillende ingewikkelde procedures, die een overdreven aantal aan te leveren gegevens opeisen en een haperend berichtenverkeer. Hierdoor is men tijd kwijt die niet aan de zorg kan worden besteed. Dit is voor vrijgevestigde praktijken niet werkbaar.

Verambtelijking en bemoeizucht
In andere gemeenten worden zogenaamde gespecialiseerde teams opgericht naast de wijkteams; de vrijgevestigden fungeren als ‘afvalputje’. Ook blijkt dat veel gemeenten onder de ‘huisartsenroute’ proberen uit te komen, terwijl de huisarts op basis van de vrije artsenkeuze wettelijk mag verwijzen naar een behandelaar met een passend aanbod. Dit is ook nog eens vastgelegd in afspraken tussen de Landelijke Huisartsen vereniging (LHV) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
Te veel hulp die direct moet worden verleend, wordt steeds vaker niet of te laat geleverd. Er zijn legio schijven en mensen die zich er tegenaan bemoeien. Zo gaan wijkteams met daartoe absoluut niet voor opgeleide mensen bijvoorbeeld eerst zelf ‘diagnosticeren’ en behandelen. Daarbij krijgen ze veelal de ongeschreven opdracht om vooral niet door te verwijzen. Onze leden krijgen daardoor patiënten regelmatig (te) laat over de vloer. De LVVP is van mening dat snel, direct en effectief hulp verlenen nog steeds kan, zonder dat allerlei ‘deskundigen’ zich er mee bemoeien. Met als stelregel: geef hulp door de juiste, gekwalificeerde persoon, monodisciplinair als het kan, interdisciplinair als nodig en multidisciplinair als het moet.

Aanbestedingscircus, voldoende ingekocht of afgekocht?
In vrijwel alle gemeenten wordt een aanbestedingscircus opgetuigd met desastreuze gevolgen. De landelijke reflex is samenwerking op bovengemeentelijk niveau en gemeenten zoeken – alle eerdere negatieve adviezen ten spijt – de oplossing nu in clustering in hoofd- en onderaannemers. In sommige gemeenten worden vrijgevestigden nu al helemaal niet meer gecontracteerd. Maakt niet uit hoe als de verantwoordelijkheden, inclusief te boeken bezuiniging, kunnen worden afgeschoven. Uitbuiting via subcontracten en hulpverleningsbureautjes die zich op de ‘markt’ presenteren met flitsende, te verwachten resultaten ligt op de loer. Hiermee wordt de inhoudelijke verantwoordelijkheid afgeschoven, inclusief de administratieve lasten. Het lost op de werkvloer niets op! Omstreden ‘verlengde-armconstructies’ van weleer en de ‘Europsyche-affaire’, waarin ongekwalificeerde hulpverleners naar hartenlust declareerden lijken weer terug te keren.

Expertise in vrijgevestigde praktijken
De LVVP vindt het zeer zorgelijk dat goed opgeleide, zeer ervaren vrijgevestigde hulpverleners in de jeugd-ggz uit de zorg worden gehaald. Het is verspilling van ervaring, expertise en van jeugdzorg die al lang in de wijken verankerd is en die korte lijnen heeft met ouders, school en huisarts. Er zit juist veel expertise in die vrijgevestigde praktijken. Maar ook in de afgelopen jaren zijn veel behandelaren gestopt met kinder-en jeugd-ggz vanwege de zware administratieve belasting en de eisen die gemeenten stellen.
Deze negatieve tendens heeft direct effect op het aantal kinderen en jeugdigen dat goede zorg ontvangt en nog gaat ontvangen. De verlaging van budgetten voor de Jeugdwet door Rijksbezuinigingen en de daaropvolgende gemeentelijke ingrepen dienen dan ook stopgezet te worden. Kinderen met psychische klachten hebben recht op goede jeugd-ggz, net als volwassenen.

Vrijgevestigden voldoen bij uitstek aan de Jeugdwet
Vrijgevestigde aanbieders in de jeugd-ggz:

  • zijn relatief goedkoop: de budgetoverschrijdingen kwamen van de grote instellingen
  • zijn kwalitatief van hoog niveau: ze voldoen aan alle kwaliteitseisen van de beroepsgroep
  • zijn verankerd in het lokale netwerk en de wijken: ze werken samen met ouders, school en huisartsen en andere kinder- en jeugdhulpverleners, zoals logopedisten, fysiotherapeuten, ggd-artsen, kinderpsychiaters, zorgprofessionals in de volwassenen-ggz, remedial teachers en diëtisten
  • zijn kleinschalig en herkenbaar voor de patiënt: de intaker is ook de behandelaar, die persoonlijke, professionele zorg op maat biedt, zonder onpersoonlijke procedures en géén wisselende behandelaars
  • staan garant voor maatwerk, een persoonlijke, professionele aanpak
  • garanderen rust door een vaste aanspreekpersoon voor de (potentiële) patiënt

 

Kortom, juist deze groep voldoet helemaal aan uitgangspunten van de Jeugdwet. Er is de LVVP dan ook veel aan gelegen om te voorkomen dat het aanbod van de ambulante (gespecialiseerde) jeugd-ggz in de vrijgevestigde praktijken verloren gaat!

Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald!
De LVVP is en blijft van mening dat het onderbrengen van de jeugd-ggz binnen de Jeugdwet geen juiste beslissing is geweest. Hierdoor is het recht op gezondheidszorg veranderd in de plicht tot het zorgen voor hulp en zorg aan kinderen en jongeren. Daarmee is een kunstmatige scheiding aangebracht in een grondrecht van Nederlandse burgers tot 18 jaar en burgers vanaf 18 jaar! We zien dat dit tot verschillende aanspraken leidt. Genoemde problemen leiden tot een toename aan vermeende coördinatiekosten, managementlagen en overheadkosten. Maar vooral tot een schrijnende kaalslag in het directe zorgaanbod, met verstrekkende gevolgen voor de korte, maar vooral ook voor de langere termijn.

Doorpakken
De aangekondigde wijzigingen in het stelsel van de Jeugdwet zijn een halfzachte poging om deze politiek- bestuurlijke dwaling nog enigszins te repareren. Zachte heelmeesters maken echter stinkende wonden. Het beleid ten aanzien van de jeugd-ggz grondig herbezien is volgens de LVVP de enige remedie. Laten we nu doorpakken en niet weer te vervallen in dit soort oplossingen op decentraal niveau.

Meer weten?

Dit persbericht is breed verspreid. Meer informatie kunt u inwinnen bij Dick Nieuwpoort, plv. directeur van de LVVP via d.nieuwpoort@lvvp.info of telefonisch via (06) 5133 9323.

Ook interessant

Inspectie stuurt nieuwe zorgaanbieders vragenlijst toe

Sinds mei 2020 is er een verandering in het toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) op nieuwe zorgaanbieders. Vanaf ...

Lees meer

Online Magazine Wijkgericht werken en toegang

Het programma Zorg voor de Jeugd (www.voordejeugd.nl) heeft als doel de zorg voor jeugd samen steeds beter maken. ...

Lees meer