Over de LVVP

Onderzoek naar (niet-)gecontracteerde zorg

Onderzoek naar (niet-)gecontracteerde zorg

09-08-2018 Print

Het afgelopen jaar heeft onderzoeksbureau Arteria kwantitatief en kwalitatief onderzoek gedaan naar de (niet-)gecontracteerde zorg. De heldere uitkomsten zijn voor de LVVP geen verrassing. De LVVP is van mening dat opgepast moet worden met algemeen geldende, eenzijdige oplossingen: de ene niet-gecontracteerde is namelijk de andere niet, zo blijkt uit het onderzoek.

Voor het onderzoek zijn gegevens uit Vektis gebruikt en geanalyseerd. Daarnaast zijn meningen geïnventariseerd van patiënten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars. De LVVP nam als kritisch lid deel aan de begeleidingsgroep.

 

Aandeel en groei niet-gecontracteerde ggz

Alhoewel tussen 2011 en 2016 het aandeel ongecontracteerde ggz is gestegen naar een bescheiden 6 procent, blijkt uit een inventarisatie van Zorgvisie inmiddels dat de gemiddelde groei van de ongecontracteerde ggz het afgelopen jaar niet is toegenomen. Zorgverzekeraars melden percentages tussen de 3,7 en 8 procent ongecontracteerde ggz-zorg; gemiddeld is dat 5,7 procent. De LVVP kwam op basis van eigen onderzoek al tot de conclusie dat onze leden selectiever zijn gaan contracteren.

 

Niet-gecontracteerde ggz wordt voornamelijk geboden door ambulante instellingen, aanbieders van verslavingszorg en door vrijgevestigde psychologen, psychotherapeuten en psychiaters. Zij behandelen bovengemiddeld vaak patiënten die aan alcohol en/of aan overige middelen verslaafd zijn en patiënten met somatoforme stoornissen. Verslavingszorg wordt voornamelijk door ambulante instellingen geboden.

 

De kosten van de zorg

De kosten van de behandeling van patiënten met een verslaving, eetstoornis, somatoforme stoornis of een ‘restgroep diagnose’ zijn bij niet-gecontracteerde, ambulante ggz beduidend hoger (25 tot 80%) dan bij gecontracteerde zorg. Deze zorg wordt geleverd door een beperkt en aanwijsbaar deel van de aanbieders. De LVVP vraagt zich dan ook af of -om hier meer greep op te krijgen- reeds bestaande wet- en regelgeving wel doeltreffend wordt toegepast, alvorens aan generieke, extra maatregelen moet worden gedacht.

De kosten voor de behandeling van patiënten met andere diagnoses zijn bij de niet-gecontracteerde ggz daarentegen vergelijkbaar of zelfs lager dan bij de gecontracteerde ggz. Deze lagere kosten gelden zeker voor zorgaanbieders in de gb-ggz. Dat zijn voornamelijk vrijgevestigden.

 

Patiënten

Patiënten kiezen een zorgaanbieder vooral op basis van de mening van de verwijzer, eigen eerdere ervaringen en ervaringen van hun naasten. De huisarts en mond-tot-mondreclame spelen dus een belangrijke rol. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders geven aan dat hun invloed op de keuze van de patiënt beperkt is. Redenen voor patiënten om te kiezen voor een niet-gecontracteerde aanbieder zijn: ruimer aanbod, kortere wachtlijsten, persoonlijker zorg en een grotere behandelvrijheid. Bij ongecontracteerde aanbieders verwacht men dus meer maatwerk. Alleen een geldelijke, eigen bijdrage kan vervolgens een reden zijn om alsnog voor een gecontracteerde aanbieder te kiezen. De keuze voor een al dan niet gecontracteerde aanbieder is dus (mede) afhankelijk van de financiële (en maatschappelijke) positie van de patiënt.

 

Zorgaanbieders

Er zijn zorgaanbieders die er bewust voor kiezen om geen (of selectief) contracten met zorgverzekeraars af te sluiten. Hiervoor worden drie redenen het meest genoemd. De eerste is dat contracten hoge administratieve lasten en contractuele beperkingen als omzetplafonds en normatieve uurtarieven met zich meebrengen. Dit is bijvoorbeeld onlangs het geval geweest bij een grote verzekeraar met een streng terugvorderingsbeleid op grond van betwiste uitganspunten. Een tweede reden is dat aanbieders principieel tegen inmenging van zorgverzekeraars zijn als het gaat om de inhoud van de behandeling. De derde reden is dat een aantal zorgaanbieders niet in aanmerking (wil) komt/komen voor een contract vanwege de aanvullende eisen van zorgverzekeraars.

 

Zorgverzekeraars

Zorgverzekeraars zeggen weinig grip te hebben op de kwaliteit, doelmatigheid en kosten van de niet-gecontracteerde zorg. Wonderwel stellen zij tegelijkertijd dat ze een aantal zorgaanbieders bewust geen contract aanbieden, simpelweg omdat ze dat niet willen of omdat ze niet tot afspraken kunnen komen. Dit staat haaks op hun streven om niet-gecontracteerde zorg tegen te gaan of uit te bannen. De LVVP vindt dit, opgeteld bij het aanbieden van soms onaantrekkelijke contracten, een weinig stimulerende houding.

 

Kwaliteit

Patiënten zeggen nauwelijks verschillen te ervaren in doelmatigheid en kwaliteit van de geleverde zorg door aanbieders met of zonder contract. Het overgrote deel van de zorgaanbieders is het hiermee eens en ervaart geen relatie tussen het werken met of zonder contract enerzijds en de kwaliteit van de zorg anderzijds.

Patiëntenorganisaties, zorgaanbieders en zorgverzekeraars delen overigens wel de behoefte aan objectieve informatie over de kwaliteit van de behandeling in de ggz. Ook hebben alle partijen behoefte aan duidelijke informatie over eigen betalingen door patiënten bij niet-gecontracteerde zorg.

 

Hoofdlijnenakkoord

In het hoofdlijnenakkoord voor de ggz hebben de betrokken partijen afspraken gemaakt om contractering te bevorderen. Het al of niet willen en kunnen contracteren is sterk afhankelijk van de aantrekkelijkheid van het geboden contract en de relatie die de zorgaanbieder heeft met de zorgverzekeraar. Zorgaanbieders -dat geldt in ieder geval onze leden- hebben één machtsmiddel en dat is stemmen met de voeten. Dat is een goede zaak. Nogmaals, in plaats van het onmogelijk willen maken van ongecontracteerd werken door middel van generieke maatregelen, pleit de LVVP al jaren voor het aantrekkelijk maken van contracten voor aanbieders en het onderhouden van een goede en evenwichtige relatie met hen als zorgverzekeraar. Deze insteek is grotendeels gehonoreerd in het hoofdlijnenakkoord en wordt ondersteund door de uitkomsten van dit onderzoek. Laten we dan ook op die voet verder gaan.

Ook interessant

Menzis houdt ‘ratrace’ rond meten van kwaliteit in stand

Het plan van Menzis en achttien zorginstellingen om prestatiebekostiging te gaan toepassen bij angst en depressie stuit op veel verzet. ...

Lees meer

LVVP werkt mee aan actieplan vervolgaanpak wachttijden

De LVVP doet mee aan het actieplan vervolgaanpak wachttijden. Een eerdere brief aan staatssecretaris Blokhuis over de aanpak wachttijden ondertekenden ...

Lees meer